ویژه والدین

کج خلقی یا قهر؟

کج خلقی یا قهر

 دو سالگی وحشتناک، همیشه دقیقا در دومین سال تولد کودک شروع نمی شود و همیشه در سه اسالگی پایان نمی یابند. یک کودک یکساله را می شناسیم که قهر و کج خلقی می کرد و بعضی کودکان چهار سال و نیم نیز هستند که به در ضربه می زنند و روی بوق ماشین می کوبند. اگر کودک برای کاری پایش را بکوبد، جیغ بکشد، به مبلمان لگد بزند، یا خودش را روی زمین پرت کند، سرش را به دیوار بکوبد یا روی بوق ماشین بکوبد، در هر صورت قصد قشقرق راه انداختن دارد. اکثر والدین حداقل با چندین مورد قشقرق راه انداختن مواجه هستند، به خصوص وقتی کودکشان بین دو و سه سال است و سعی می کند تا شخصیت خود را تثبیت کند و می خواهد همه چیز را به روش خود  و نه صرفا روش شما انجام دهد. این در حقیقت نشانه ای از رشد استقلال است و کاملا طبیعی به نظر می آید ولی  به معنی مواجه شدن آسان با آن، به خصوص در مکان عمومی نیست.

قشقرق راه انداختن معمولا با بزرگتر شدن کودک کاهش می یابد و در نتیجه اغلب به شکل دیگری در سن دیگر ظاهر می شود. مطالعه ۱۹۵۹ توسط «لاپوس» و «مونک» روی ۴۸۲ کودک بین شش تا دوازده سال نشان داد هشتاد درصد از آنها بیش از یک بار در ماه کنترل خشم خود را از دست می دهند، ۴۸ درصد کنترل خود را دوبار در هفته و یا بیشتر از دست می دهند، در حالی که 11درصد یک بار در روز و یا بیشتر این کار را می کنند. حتی کودکانی در یک خانواده، بعضی به ندرت خشم خود را نشان میدهند و بعضی دیگر در سنین خیلی پایین قشقرق راه می اندازند و هرگز دست از آن بر نمی دارند. بعضی کودکان دیگر تا سن مدرسه قشقرق راه نمی اندازند. گرایش | به قشقرق راه انداختن تا حد زیادی می تواند به خلق و خو یاسرشت ذاتی او و همچنین روش تربیتی والدین بستگی داشته باشد. بنابراین به سرعت شروع به سرزنش خودتان نکنید یا اگر او قشقرق راه نینداخت از خودتان تمجید نکنید.

دلیل هر چه که باشد، نیازی نیست با این ترس زندگی کنید. وقتی که با خواسته ی کودکتان موافقت نکردید او خود رابه زمین می اندازد. لگد خواهد زد و جیغ خواهد کشید. شما می توانید بر تعداد و شدت این دوره ها با رفتار خود تاثیر بگذارید.

 شاید فقط فهمیده که از طریق این رفتار می تواند به هدفش برسد. یک کودک نوپا قطعا نمی تواند خونسرد باشد، اما می داند که چه وقت رفتارش نتیجه خواهد داد .

 او می فهمد شما نظر خودرا در مورد اسباب بازی که میخواهد عوض می کنید. او ممکن است از رفتن به تخت ممانعت کند، یا شاید می خواهد جلب توجه کند. بنابراین اکثر اوقات قشقرق راه انداختن دلیل دارد.

 البته گاهی کودکان فقط قشقرق راه می اندازند چون بیش از حد خسته هستند یا بیش از حد به حرکت واداشته شده اند ویا نمی توانند احساساتشان را بیان کنند. همچنین مواقعی وجود دارد که قشقرق راه انداختن ناامیدی و خشم کودک را نشان میدهد. چون قادر نیست کاری که میخواهد را انجام دهد. اما مهم نیست دلیل کودک برای قشقرق راه انداختن چیست و مهم نیست چقدر شما به طور اصولی در مورد آن فکر می کنید که این رفتار قابل قبول نیست. کودک باید بداند این یک رفتار نادرست است و به هیچ کجا منتهی نمی شود و به نا امیدی او کمکی نمی کند. یعنی مسئولیتش کم نمی۔ شود و یا نظر شما در مورد چیزی قابل تغییر نیست.

کج خلقی را نادیده بگیرید.

آن سریعترین راه برای رهایی از رفتار قهرآمیز و کج خلقی است. چون هدف اصلی اکثر این کج خلقی ها جلب توجه می باشد، نه چیز دیگر!

بنابراین آن را نادیده بگیرید. شما نمی توانید برای کودکی که در میان فوران احساساتش است دلیل بیاورید، بنابراین سعی نکنید. شما با در آغوش کشیدن او نمی توانید احساس او را بهتر کنید و لزومی هم به انجام این کار نیست. یک کودک دو ساله کاملا قادر است قشقرق راه بیندازد یا دست از آن بردارد. با نادیده گرفتن آن به مرور زمان او یاد خواهد گرفت که از این واکنش استفاده نکند. نادیده گرفتن قشقرق، نیازمند کمی نفس گرفتن است هر وقت که قشقرق راه افتاد، نفس خود را حبس خواهید کرد. صبر می کنید ببینید آیا کودک قصد دارد تسلیم شود متعجب خواهید شد وقتی ببینید که چقدر مؤثر واقع شده است. توجه داشته باشید که اوضاع قبل از اینکه کاملا خوب شود، کمی بدتر می شود، پس تسلیم نشوید.

  راه بروید.

اگر قشقرق طول کشید، به کار خود مشغول شوید. به صحبت خود ادامه دهید یابا خودتان بلند صحبت کنید. اگر محیط امن است، می توانید از اتاق خارج شوید، ولی همچنان باید بر شرایط نظارت داشته باشید. اگر قشقرق فقط وسیله ای برای جلب توجه است، ممکن است حتی کودک به دنبال شما راه بیفتد چون به شنونده ی خود نیاز دارد این را نشانه ای از عمل صحیح خود بدانید. آواز بخوانید، رادیو یا تلویزیون را روشن کنید، بنشینید کتاب خود را مطالعه کنید، شروع به پختن شام کنید. حواستان باشد که به کودک نگاه نکنید. چون حتی یک نگاه مختصر می تواند مدت قشقرق را طولانی تر کند.

 راهی غیر از نادیده گرفتن  پیشنهاد دهید.

اگر نمی توانید به طور کلی قشقرق را نادیده بگیرید، بنابراین فن یا روش تکرار عبارت کلیدی را برای تغییر رفتار امتحان کنید. برای مثال؛ کودک می خواهد با عینک شما بازی کند اما شما به او اجازه نمی دهید. به نظر می رسد که میخواهد لج کند. او را جایی بگذارید که مطمئن هستید صدمه نخواهد دید و به او بگویید: « شما نمی تونی با عنیک من بازی کنی. هر وقت گریه هایت تمام شد برگرد اینجا، تا با هم بازی کنیم.» سپس به اشک و التماس هایش برای مدتی پاسخ ندهید.  اگر در نادیده گرفتن او مشکل دارید و لحظات سختی در پیش دارید و هر لحظه ممکن است تسلیم گریه های او شوید، کمی صبر کنید و جمله ی خود را با آرامش دوباره تکرار کنید( وقتی دست از گریه برداشتی، برگرد اینجا تا با هم بازی کنیم» چیز دیگری نگویید. متعجب نشوید اگر او لحظه به لحظه فریاد هایش بلندتر شود در این روش کودک به نقطه ی اوج قشقرق خواهد رسید. گویی که این کج خلقی تا ابدیت طول می کشد ولی در ذهن خو مرور کنید که تنها چند دقیقه طول خواهد کشیدخواهید دید که  این کج خلقی حالت نزولی پیدا خواهد کرد و بعد از چتدین بار تمرین ، زمان آن کوتاه و کوتاهتر خواهد شد . هدف شما کمک به اوست تا ازاین حالت کج خلقی خلاص شود .

 مدت زمان قشقرق را نگه دارید و آنها را بشمرید

 در شمار داشتن تعداد و مدت، به شما کمک خواهد کرد تا ببینید شما و کودکتان چقدر پیشرفت کرده اید. سارا کودکی بود که در قشقرق راه انداختن مهارت یافته بود. والدینش ساعات سختی را برای جیغهای او متحمل شدند، اما سرانجام موفق شدند. اگر «سارا» پشت میز شام موفق نمی شد  حرف خودش را به کرسی بنشاند، شروع به داد و فریاد می کرد. پدرش به او گفت اگر ادامه دهد مجبور است میز شام را ترک کند. سپس سارا» را در یکی از اتاق ها کف زمین نشاند، و خانواده مشغول غذا خوردن شدند. اولین بار که این اتفاق افتاد، کودک  برای پنج دقیقه و سی و دو ثانیه جیغ کشید. ناگهان متوقف شد و والدینش او را صدا زدند تا برای شام سر میز بیاید. او دوان دوان آمد. طی چند روز، این صحنه با کمی تغییر و تفاوت دوباره شروع شد. قشقرق در ابتدا کمی طولانی تر و سپس کوتاه شد. به طوری که هفت دقیقه به چهار دقیقه و دوازده ثانیه و پنج دقیقه به دو دقیقه و چهل و هفت ثانیه انجامید. یک روز «سارا» برای چند دقیقه قشقرق راه انداخت بعد ناگهان متوقف شد. او در اتاق شروع به دویدن کرد در حالیکه خنده ای از شرم روی صورتش بود. از صندلی بالا رفت و با دستانش صورت پدرش را لمس کرد. گویی سعی می کرد تا مطمئن شود همه چیز خوب است. و اینچنین متوجه شد قشقرق راه انداختن دیگر مؤثر و عملی نیست. از آن به بعد او خودش را کنترل می کرد. .

 وقتی قشقرق پایان می یابد به آن اشاره نکنید.

فقط به کودک روی خوش نشان دهید گویی چیزی اتفاق نیفتاده است، به سرعت خود کودک راهی برای بازگشتن به طرفتان پیدا می کند. بدون اینکه شکایتی کنید و به آن اتفاق اشاره نمایید او را در جمع خود بپذیرید. «سارا» دست از گریه بر می دارد بگویید: «بدو بیا، بیا بریم بیرون.» نگویید: «احمقانه نبود؟ حالا که مثل یک دختر بزرگ رفتار می کنی من تو را بیرون می برم». این پاسخ فقط به او نشان می دهد که قشقرق او تأثیر خودش را گذاشته و بنابراین به یک قشقرق دیگر منتهی خواهد شد.

 

گرد آورنده : معصومه ترابی ارشد روانشناسی

امتیاز شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.