وبلاگ

چگونه طرحواره های کودکم را بشناسم؟

آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که طرحواره های کودک چگونه توسط او شناخته می شوند و یا اصلا این طرحواره ها چگونه باعث شناخت دنیای اطراف می شوند؟ همه ما انسان ها با استفاده از طرحواره هایی که داریم، نسبت به شناخت دنیا و پیرامون اطرافمان اطلاعات کسب می کنیم و آگاه می شویم. این طرحواره ها یا به نوعی الگوهای ثابت باعث می شود تا ما بتوانیم به دنیای اطرافمان نگرشی مثبت یا منفی داشته باشیم. برای آشنایی بیشتر با این طرحواره ها و نحوه شناسایی آنها ادامه این مقاله را دنبال کنید.

طرحواره چیست؟

طرحواره ها تاثیر بسیار مهمی بر سلامت روانی انسان ها دارند. جالب است تا بدانید همه ما از طریق این طرحواره ها هدایت می شویم و در واقع این ندای طرحواره های درونی ماست که می تواند بد و خوب را به ما بفهماند. طرحواره های کودک موجب می شوند تا کودک بتواند با دنیای ناشناخته بیرونی ارتباط برقرار کند و تمامی رویدادها را در ذهن خود تجزیه و تفسیر کند. این طرحواره ها یا الگوهای ثابت می توانند موجب شوند تا اطلاعات اضافه و غلط از ذهن کودک حذف و اطلاعات صحیح در ذهن وی ثبت شوند.

در واقع این طرحواره ها به کودک کمک می کنند تا او بتواند در یک چارچوب ذهنی عقایدی را که باور دارد، نگه دارد و چیزهایی که با این عقاید در تضاد است را حذف کند. به عنوان مثال زمانی که کودک پستانک خود را می مکد، این شناخت و این باور را پیدا می کند که این مکیدن برای او مفید است بنابراین به این کار ادامه می دهد. اما زمانی که یک اسباب بازی یا وسیله دیگری را به قصد مکیدن در دهانش قرار می دهد، متوجه می شود که این وسیله برای مکیدن مناسب نیست. این موضوع به یک طرحواره برای کودک تبدیل می شود و از این طریق نسبت به دنیای اطرافش شناخت کافی پیدا می کند.

طرحواره چگونه شکل می گیرد؟

به طور کلی باید گفت طرحواره های کودک از همان ساعات ابتدای تولد در حال شکل گرفتن هستند. بعضی از این طرحواره ها همواره ادامه پیدا می کنند و با تغییر سن و سال، تکامل می یابند؛ اما بعضی دیگر فقط مختص سن و سال خاصی هستند. مانند مثال بخش قبلی در مورد شناخت مکیدن برای کودک.

الگوهای ثابت یا همان طرحواره ها از زمانی که شکل می گیرند بسیار پایدار و مقاوم هستند، به طوری که این الگوها در شناخت و احساسات کودک تاثیر بسیار زیادی می گذارند. زمانی که طرحواره در ذهن کودک شکل می گیرد، مانند یک قانون عمل می کند و کودک نیز به این قوانینی که بر اساس تجربیات کسب کرده است، عمل می کند.

طرحواره های کودک چگونه تغییر می یابند و اصلاح می شوند؟

همانطور که در بخش قبلی به آن اشاره کردیم، طرحواره های کودک با افزایش سن، تغییر می کنند و اصلاح می شوند. این تغییرات موجب رشد و تکامل عقلی و فکری کودک می شوند. به مثال زیر توجه کنید:

زمانی که کودک شما یک حیوان مثل اسب را می بیند، این موضوع در ذهن وی شکل می گیرد که این یک حیوان چهارپا است که دم دارد و بدنش از مو تشکیل شده است. این شناخت به یک طرحواره برای کودک تبدیل می شود. حال چگونه این الگوی ثابت در ذهن کودک اصلاح می شود و تغییر می کند؟ زمانی که کودک یک حیوان دیگر مانند گاو را میبیند، گمان می کند که این همان اسب است؛ زیرا در ذهن وی ثبت شده که حیوان چهارپا با دم و بدن پر از مو، اسب است. زمانی که شما به کودک بگویید این یک اسب نیست و یک گاو است، کودک بلافاصله این تغییرات را به ذهن و خاطر خود می سپارد و از این طریق اصلاحات لازم انجام می شود.

این موضوع یکی از راه های شناخت طرحواره های کودک است. چرا که شما متوجه خواهید شد کودک شما ویژگی های ظاهری اسب را به خاطر سپرده است و به هر حیوانی که این ویژگی ها را داشته باشد، اسب می گوید. شما می توانید با یادآور شدن تفاوت های گاو و اسب، طرحواره ای که در ذهن کودک نقش بسته است را اصلاح کنید.

راه های شناخت طرحواره های کودک

بعد از درک مطالب بالا حال به این موضوع می رسیم که چگونه می توانیم طرحواره های کودک را بشناسیم و تشخیص دهیم؟

فرزند شما در بدو تولد مهارت هایی را دارد که به طور ذاتی در وجود وی نهاده شده است. قبل از شما هیچ کس این مهارت ها را به او یاد نداده است؛ مثل پلک زدن، شنیدن، مکیدن و… زمانی که شما مشاهده می کنید کودکتان در هر مرحله از زندگی اش به تدریج تکامل جسمانی و عقلانی پیدا می کند، متوجه خواهید شد که طرحواره های وی تغییر کرده است و شکل متفاوتی به خود گرفته است. به عنوان مثال زمانی که فرزند شما غذا خوردن را جایگزین مکیدن می کند، این تغییر در تکامل و طرحواره های وی است. شما با مشاهده این تغییرات متوجه تکامل وی خواهید شد.

برای درک بهتر این مطلب یک مثال دیگر را برای شما عنوان می کنیم. اگر شما یک شی یا وسیله ای را توسط یک چادر یا روسری بپوشانید کودک شما که در سن 6 ماهگی است گمان می کند که این وسیله دیگر وجود ندارد؛ اما یک کودک 12 ماهه اینگونه فکر نمی کند و می داند با کنار زدن پارچه به آن وسیله دسترسی پیدا می کند. این یکی از روش های تغییر و تکامل طرحواره های کودک است که شما می توانید از این طریق آنها را شناسایی کنید. این را به خاطر داشته باشید که کودک شما به طور ذاتی بسیاری از طرحواره هایش را تغییر می دهد و اصلاح می کند. این موضوع به قدری واضح و نمایان است که شما می توانید آن را مشاهده کنید. این موارد تنها موارد بسیار کوچک و جزئی برای شناخت بهتر طرحواره در کودکان است. در موارد بزرگتر که حس می کنید کودک به این نیاز دارد که شما اطلاعات کامل تری را در اختیارش قرار دهید، حتما این کار را انجام دهید و سعی کنید تا دنیای پیرامونش را در حد درک و فهمش برای او تشریح و تفسیر کنید تا بتواند طرحواره هایش را اصلاح کند و تکامل یابد.

منبع:http://www.drmandanashaban.com/Article/More/82/%D8%B7%D8%B1%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-(%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-1)

امتیاز شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.