ویژه والدین

مسئولیت پذیر کردن کودکان(قسمت دوم)

وقتی  کودک در کارهای منزل مشارکت نمی کند ( قسمت دوم )

۶-  همین حالا مسؤولیت را بر دوش کودک بگذارید.

با بزرگ شدن و تواناتر شدن کودک، به تدریج مسؤولیت انجام کارها را بر عهده او بگذارید.

وظایف را در جدولی بنویسید و دیگر یادآوری نکنید. جدولی تنظیم کنید که به کودک یادآوری کند ،چه زمانی باید کارش را انجام دهد . سپس جدول را جایی نصب کنید که کودک بتواند آن را ببیند. اگر وظیفه کودک بیرون بردن سطل زباله است، جدول را می توانید پشت در نصب کنید تا هنگامی که کودک بیرون می رود، بتواند آن را ببیند ). و بازرسی کنید. هنگامی که مطمئن شدید کودک می داند که چطور باید کار را انجام دهد، به او بگویید دیگر تا زمان بازرسی در مورد آن چیزی نخواهید گفت. مریم را در نظر بگیرید: وظایف شبانه او این است که بعد از شام میز را پاک کند و بشقاب ها را از داخل ماشین ظرفشویی بیرون بیاورد. با او توافق کرده اید که دیگر وظایفش را به او یادآوری نخواهید کرد. با این حال، دو ساعت بعد از شام، بازرسی خواهید کرد که آیا کارش را انجام داده است یا نه. در مورد سارا که وظیفه دارد هر هفته اتاقش را تمیز کند، وسایل روی میز را جمع کند و کمدش را مرتب کند، به او بگویید که تمام هفته چیزی به او نخواهید گفت، ولی ظهر روزهای شنبه همه اینها را بازرسی خواهید کرد. و بازرسی را با یادآوری همراه کنید. بعضی از کودکان ترجیح میدهند که در مورد وظایفشان به آنها یاد آوری شود و توصیه ما به والدین چنین کودکانی این است که با یاد آوری در زمانهای مشخص و محدودی، توافق کنند. پیشنهاد ما این است که از کودک سؤال کنند چه طرز یادآوری به آنها بیشتر کمک می کند. وظیفه مهراد این است که ماشین را جارو بکشد. او پیشنهاد کرد که مادرش در روزهای آخر هفته به او بگوید چه زمانی دوست دارد که این کار را انجام دهد و این به منزله یاد آوری باشد. یا این که مثلا قبل از شام مادر سارا او را یکبار صدا می کند تا میز را بچیند.

۷- کار کودک را به کمک پی آمدها، پیگیری کنید.

هنگامی که کودک با موفقیت وظایفش را انجام داد، از پی آمدهای مثبت می توان به عنوان تقویت کننده رفتار کودک استفاده کرد.

کاری را که خوب انجام شده است، تحسین کنید. طبیعی ترین نتیجه کاری که خوب انجام شده است، می تواند درک و تحسین خوب کار کردن کودک باشد. هنگامی که کار به خوبی انجام شده است، بگذارید کودک بداند که شما از حاصل کار خرسند هستید و به او بگویید که کار او چقدر فوق العاده است. اگر تحسین کودک در حین انجام کار مفیدتر واقع می شود، او را هنگام انجام کار تحسین  کنید .

اگر کودک از آن دسته کودکانی است که تحسین روی آنها اثری ندارد، روش خود را تغییر دهید. زمانی را به بازی و زمانی را به کار اختصاص دهید. یکی از پی آمدهای طبیعی کار خوب انجام شده ، می تواند کمی سرگرمی باشد. بنابراین، جایزه ی وظیفه شناسی او را این قرار دهید که کاری را انجام دهد که از آن لذت می برد. مثلا وقتی که سوزان اتاقش را مرتب کرد، می تواند تلویزیون تماشا کند. هنگامی که مهراد آشغال ها را بیرون برد، می تواند بیرون برود و بازی کند. همیشه ثابت قدم باشید و اطمینان حاصل کنید که حتما کاری را انجام داده است و بعد اجازه برنامه سرگرم کننده را به او بدهید. و با جایزه، رفتار کودک را تقویت کنید. ما بارها تکرار کرده ایم که تقویت زیاد برای تثبیت یک رفتار جدید، لازم است. این مسأله به ویژه هنگامی اهمیت می یابد که شما از کودکان بزرگتر بخواهید مسؤولیت هایی را قبول کنند که قبلا هرگز انجام نداده اند و یا اینکه قبلا در انجام آن مشکل داشته اند. جدول جوایز، که طی آن، کودک با گرفتن نمراتی جایزه موردنظر خود را می گیرد، می تواند تأثیری معجزه آسا داشته باشد. برای مثال، سارا هیچگاه تا هنگامی که تا حد امکان نق نزده باشد لباسهایش را عوض نمی کند. نق زدن کودک را در نظر نگیرید. دقیقا برای سارا توضیح دهید که شما انتظار دارید او چه کاری را انجام دهد و چه موقعی آن کار را انجام دهد. جدولی تنظیم کنید و به او بگویید هنگامی که بیست و پنج نمره بیاورد، شلوار جدیدی را که دوست دارد، میگیرد. هر بعدازظهر ساعت هفت، اتاق او را بازرسی کنید. شدیدا او را تحسین کنید و اگر لباسهایش را آویزان کرده بود و یا آنها را مرتب کنار گذاشته بود، روی جدول علامت بگذارید. همین جا به او یک جایزه کوچک نظیر اجازه تماشای بیشتر تلویزیون یا یک سنجاق سر جدید بدهید و هنگامی که بیست و پنج نمره آورد، شلوار موردنظرش را برایش بخرید.

۸-چنانچه کودک در انجام وظایفش کوتاهی می کند، تدابير منفي اتخاذ کنید.

معمولا والدین عاصی کودکشان را با گرفتن یک اسباب بازی و یا محروم کردن او از چیزی تنبیه میکنند. با این حال ما توصیه میکنیم برای تغییر رفتار کودک، از «پی آمدهای طبیعی منفی، استفاده کنید. و از روش تصحیح بیش از حد استفاده کنید. این روش به ویژه هنگامی مفید است که کودک در به یاد آوردن مشکل دارد.

سامان معمولا فراموش میکند که رختخوابش را مرتب کند. به او بگویید که اگر دوباره فراموش کند، باید در آخر هفته تمام رختخواب های خانه را مرتب کند.اطمینان حاصل کنید که این کار را انجام می دهد؛ حتی اگر در ابتدا شروع به بد اخلاقی کرد. چند بار وقت گذاشتن و تلاش کردن، وظایف را در حافظه کودک جا می اندازد و موجب رهایی شما از درگیری های روزانه می شود . پول توجیبی کودک را کم کنید. ما معتقدیم که کودکان در سنین مدرسه باید پول توجیبی داشته باشند تا بتوانند در موارد لازم مثلا خریدن هدیه از آن استفاده کنند و با آن را پس انداز کنند. این کار به آنها کمک می کند تا احترام سالمی نسبت به پول پیدا کنند. فرض کنیم پول توجیبی کودک شما پانصد تومان در هفته است که می تواند شامل پول ناهار و اتوبوس و مقداری که کودک بتواند هر چیزی که خواست با آن بخرد، باشد. چنانچه کودک وظایف خود را انجام ندهد در انتهای هفته می توانید به ازای هر روزی که وظایفش را انجام نداده است، پنجاه تومان از پول توجیبی او کم کنید. و پایبند باشید. با کودکتان قراری بگذارید و تا آخر به آن پایبند بمانید. معمولا چیزی که شما باید به آن فائق بیایید، عادت های قدیمی است که قويا هم در شما و هم در کودک جا افتاده است. هنگامی که کودک وظایفش را فراموش میکند، آن را به جای او انجام ندهید. اگر کودک همیشه لباسهایش را روی زمین می اندازد و شما همیشه آنها را جمع میکنید، این کودک نیست که باید برای این رفتار سهل انگارانه شماتت شود، بلکه این شما هستید که به طور ضمنی او را تأیید میکنید.

در عوض به او بگویید که اگر از حالا به بعد آن را فراموش کند، چه نتایجی به بار خواهد آمد. اگر لباس هایش روی زمین هستند، او را صدا کنید و به او بگویید که لباسهایش را از روی زمین بردارد و یا این که کارهایی را که قبلا در نظر گرفته اید، اجرا کنید. در این مورد، پی آمد می تواند این باشد که پنجاه تومان از پول توجیبی کودک کم شود و یا این که کودک خودش لباس هایش را بشوید؛ زیرا مادر فقط لباس های درون سبد را می شوید که لباس های کودک در آن نبوده است.

گرد آوردنده : معصومه ترابی ارشد روانشناسی

امتیاز شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.