ویژه والدین

ترس در کودکان و راههای درمان آن

ترس  در کودکان چیست؟

ترس، یک احساس طبیعی است که نه تنها به کودکان، بلکه به همه افراد، دست می‌دهد و باعث درگیری ذهنی و گاهی مشکلات روحی و روانی در افراد می‌شود. ترس در کودکان منبع‌های زیادی دارد؛ به طوری که بعضی مواقع کمک کردن به آنها کار دشواری است. این مشکل گاهی طبیعی نیستند و در حالت های روحی و اعتماد بنفس کودکان تاثیرهای زیادی دارد. در بعضی موارد، با یزرگتر شدن کودک و پا گذاشتن به سن بزرگتر،این ترس‌ها از بین می‌روند؛ اما بعضی موقع، بعضی از این ترس‌ها ممکن است سالهای سال باقی بماند و آنها را اذیت کند.

نکته مهمی که وجود دارد این است که کودکان، از پدر و مادر خود یاد می‌گیرند که چطور ترس خود را مدیریت کنند و یا از بین ببرند و عوامل زیادی باعث ایجاد ترس در کودکان می‌شود از جمله عوامل می‌توان به عوامل محیطی، عوامل اکتسابی و عوامل ژنتیکی اشاره کرده که در اصل، عوامل  اصلی که درون کودکان ایجاد وحشت و برانگیختگی می‌کند معمولا مربوط به عوامل محیطی و اکتسابی است که کودک از محیط اطراف خود و دیگران که با آنها در ارتباط است،  جذب می‌کند.

انواع ترس در کودکان

ترس در سنین مختلف کودکان، انواع و مدل‌های مختلفی دارد  مثلا اینکه کودک در سنین خیلی کوچک، مثلا در سن 4 یا 5 ماهگی، با ترس در کودک سه یا چهار سالگی فرق دارد. در سنین کوچکتر،  وقتی که یک غریبه را می‌بیند  ممکن است از او بترسد و از ترس خود را به والدین، نزدیک کند. وقتی که بزرگتر می‌شود، در سنین ۱۰ تا ۱۸ ماهگی از جدایی پدر و مادر خود می‌ترسد. کم‌کم که به سن بزرگتر می رسد، ترس غیر واقعی مثل ترس از تاریکی یا رویاها وارد می شود و کم کم از بلاهای طبیعی مثل مرگ، زخمی شدن، صدمات و… می‌ترسد.

  همانطور که گفتیم ترس در کودکان، انواع گوناگونی دارد که از آن میان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ترس عاطفی

 ترس عاطفی، از احساسات و علاقه مندی های کودک به او وارد می‌شود مثل همان ترس جدایی پدر و مادر که مدتها در ذهن کودک می‌ماند و به او فشارهای روحی وارد می‌کند و به  شکل استرس در او ظاهر می‌شود. این نوع ترس، معمولاً اثرات ماندگاری دارد و تا مدت‌ها در درون کودک می‌ماند و رفته رفته به شکل تنهایی و یا ترس از تاریکی بروز می‌کند.

  • ترسهای تصادفی

 این نوع ترس در کودکان، به صورت ناخودآگاه به کودک وارد می‌شوند و افراد هیچ نقشی در آن ندارند. ، یعنی اینکه بدون  کودک بئدون قصد، در شرایطی قرار می‌گیرد که ترس به او وارد می‌شود مثلاً اینکه در جایی، به صورت اتفاقی و تصادفی، حیوانی به طرف او حمله ور شده است و این اتفاق باعث شده است که کودک از آن حیوان بترسد و یا اینکه به صورت اتفاقی با آتش یا آب جوش سوخته شده باشد  و دیگر این کودک  تا مدتهای زیادی از آب جوش و یا آتش، می‌ترسد.

  • ترس اکتسابی

کودکان، این نوع ترس را از دیگران کسب می‌کنند مثلاً اینکه مادر او در موقع  مواجه شدن با یک موقعیتی که برخلاف میلش است فرار میکند یا جیغ می کشد که همین باعث می شود  کودک  نیز از آن موقعیت بترسد و تا مدت‌ها در آن صحنه در ذهن او باقی بماند.

  • ترس عمدی

 ترس عمدی نیز نوعی از ترس در کودکان می باشد که آن را معمولا والدین و بزرگترها در درون کودک جا می‌دهند. یعنی اینکه با استفاده از الگوهای تربیتی غلط، باعث ایجاد ترس در درون کودک خود می شوند که آثار این ترس تا مدت‌ها، او را آزار می‌دهد. مثلاً اینکه والدین برای اینکه کودک را اجبار به انجام دادن کاری کنند، او را از پیامدی که برای او در نظر دارند می‌ترسانند. مثلا اینکه به او می‌گویند: اگر کار را انجام ندادی تو زندانی می کنم یا میزنم.  گاهی  نیز با تهدید به آمپول زدن، کودک را از پزشک می‌ترسانند و می‌گویند که اگر مثلاً فلان کار را انجام دادی تو را می‌برم آمپول میزنم و همین باعث می شود خیال اینکه او را به چنین جایی ببرند به درون ذهن او وارد می‌شود و تا مدت‌ها از دکتر یا جاهای تاریک و یا پدر مادر می ترسد.

راههای درمان ترس در کودکان

. همانطور که قبلاً گفتیم ترس در کودکان انواع مختلفی دارد اما با وجود اینکه این ترس ها زیاد هستند ولی راه های درمان بسیار زیادی دارند که در اینجا به معرفی چند نمونه از این راهکارها می پردازیم:

  • کودک را نترسانید

 گاهی والدین برای اینکه کودک را از انجام کاری که دوست ندارند انجام دهد، کنترل کنند، او را می‌ترسانند و این برای کودک خطرناک است و کودک ممکن است که این ترس را باور کند و دچار پیامدهای ناگواری مثل اختلالات روانی ، استرس و مواردی از این قبیل شود  بنابراین برای این که ترس را کنترل کنید هیچوقت کودک را نترسانید.

  • او را از منبع ترس دور کنید

 سعی کنید تا جایی که می توانید کودک را از منابعی که او را می ترسانند دور نگه دارد مثلاً اینکه در زمانی که کودک از یک حیوان و یا جانور می ترسد سعی کنید کودک را از  معرض دید آن حیوان، دور کنید تا مدام مجبور نباشد احتیاط کند و یا خود  را از آن حیوان دور نگه دارد. یا اینکه کودک از یک شخصیت تخیلی می‌ترسد؛ سعی کنید اجازه ندهید فیلم های ترسناکی که باعث می‌شود ترس او بیشتر ‌شود را تماشا کند.

  • در مواقعی نیز کودک را با ترس های روبرو کنید

 این امر بدان معناست که تکنیک‌های به کار ببرید که کودک خود را با ترس هایش روبرو کند؛ مثلاً اینکه با او بازی کنید و در بازی ترفندی به کار ببرید که مثلاً  از تاریکی می‌ترسید و خود را در تاریکی مخفی کنید و از کودک بخواهید که شما را نجات دهد؛ به این صورت کودک جسارت به خرج می‌دهد و برای نجات شما  کاری انجام می دهد و یا به تاریکی وارد می‌شود و با تکرار این تکنیک، ترس کودک از تاریکی کم کم از بین می‌رود.

  • یادتان باشد برای مهار ترس در کودکان، در مواقعی استفاده از جمله «نترس، من در کنار تو هستم» برای غلبه کودک بر ترس معجزه می‌کند. چرا که با شنیدن آن، این حس به کودک دست می‌دهد که در کنار پدر و مادر خود در امان و امنیت است.

منابع:https://theswaddle.com/how-to-overcome-fear/

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/ConditionsAndTreatments/fear-and-anxiety-children

 

 

 

امتیاز شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.